Mkude Afungua Moyo: Mama Hakutaka Mpira, Mjomba Akabadili Safari
Safari ya Jonas Mkude kwenye soka la ushindani haikuanza kwa njia rahisi kama wengi wanavyoweza kufikiria ukitazama miaka aliyokuja kuitumikia Simba na baadaye Yanga. Kiungo huyo mzoefu amefichua kuwa akiwa mtoto, mpira haukuwa jambo ambalo mama yake aliona kama njia salama ya maisha. Kipaumbele kikubwa nyumbani kilikuwa elimu.
Mkude ameeleza hilo katika mazungumzo yake na Denis Nkane kwenye kipindi cha Physics, akisimulia kwamba alilelewa akiwa mtoto wa pekee kwa mama yake. Hali hiyo ilifanya mama yake kuwa makini sana na maisha yake na kuweka msisitizo mkubwa kwenye masomo kuliko shughuli za michezo.
Kwa Mkude, mtu aliyebadilisha mwelekeo wa safari hiyo alikuwa mjomba wake, Peter Toshi. Mjomba huyo ndiye aliyekuwa daraja kati yake na ndoto ya mpira, akimshawishi mama yake kwamba kijana huyo angeweza kupewa nafasi ya kucheza bila kupoteza mwelekeo wa maisha.
Hatua za mwanzo hazikuwa kwenye viwanja vikubwa vya Ligi Kuu wala kwenye akademi zenye vifaa vya gharama. Mkude alianza kujenga msingi wake katika mazoezi ya soka la ufukweni. Ndipo taratibu safari iliyokuwa haijapewa nafasi kubwa nyumbani ikaanza kuchukua sura tofauti.
Miaka iliyofuata ilimpeleka Mkude kuwa mmoja wa viungo waliotambulika sana katika soka la Tanzania. Jina lake liliunganishwa kwa muda mrefu na Simba, klabu ambayo aliitumikia kwa miaka mingi na kuwa sehemu ya vizazi tofauti vya kikosi hicho. Uwezo wake wa kucheza eneo la kiungo mkabaji, kusoma mchezo na kuunganisha ulinzi na mashambulizi ulimfanya kuwa miongoni mwa wachezaji waliodumu kwa muda mrefu kwenye mazingira yenye presha kubwa.
Katika kipindi chake Simba, Mkude alipitia zama mbalimbali za klabu hiyo, kutoka vipindi vya kujenga upya kikosi hadi miaka ambayo Simba ilirejea kwa nguvu kwenye mashindano ya ndani na Afrika. Kwa mchezaji anayekaa muda mrefu kwenye klabu yenye ushindani mkubwa kama Simba, changamoto si kucheza tu, bali ni kuendelea kushindania nafasi kila msimu huku wachezaji wapya wakiingia.
Baada ya safari yake Simba, Mkude alifika Yanga, hatua ambayo ilivutia macho ya mashabiki wengi kutokana na historia ya ushindani kati ya klabu hizo mbili. Kuhama kutoka upande mmoja wa Kariakoo kwenda mwingine ni jambo linalobeba presha yake, lakini pia linaonyesha namna taaluma ya mchezaji inaweza kuingia hatua mpya bila kujali historia ya klabu alikotoka.
Hadithi yake inaongeza picha nyingine ambayo mashabiki wengi hawaioni wanapomtazama mchezaji aliyefanikiwa. Kabla ya jezi za klabu kubwa, mashabiki na mechi za kimataifa, kulikuwa na mjadala wa nyumbani kuhusu kama mpira ungekuwa na maana katika maisha yake. Bila mtu wa familia aliyekuwa tayari kusimama upande wa ndoto hiyo, huenda safari ingekuwa tofauti.
Katika soka la Tanzania, wachezaji wengi vijana bado hukutana na changamoto inayofanana. Familia inaweza kuona elimu kama njia yenye uhakika zaidi kuliko michezo, hasa wakati hakuna mfumo mzuri unaoonyesha namna mtoto anaweza kusoma na kuendeleza kipaji kwa wakati mmoja. Kisa cha Mkude kinaonyesha umuhimu wa kuwa na mtu anayesaidia kutambua kipaji mapema bila kupuuza msingi wa elimu na nidhamu.
Mkude sasa yupo katika hatua tofauti ya maisha ya soka, akiwa na uzoefu ambao umejengwa kupitia miaka mingi ya ushindani. Kilichobaki muhimu zaidi katika simulizi lake si tu idadi ya mechi au timu alizochezea, bali safari kutoka mtoto ambaye mama hakutaka apoteze muda kwenye mpira hadi kuwa jina linalojulikana katika soka la Tanzania.
Kwa Mkude mwenyewe, simulizi hilo pia linaonyesha thamani ya uvumilivu. Wachezaji wengi huanza bila uhakika wa wapi safari itawafikisha, lakini kile kinachowatenganisha mara nyingi ni uwezo wa kuendelea kufanya kazi wakati nafasi bado haijaonekana. Miaka yake kwenye soka la juu imekuja baada ya hatua nyingi ambazo hazikuwa na mwanga mkubwa wa vyombo vya habari. Hiyo ndiyo sababu historia yake inaweza kuwagusa zaidi vijana wanaoanza katika viwanja vidogo kuliko wale wanaoangalia mafanikio ya mwisho pekee.
Kwa vijana wanaotafuta nafasi, ujumbe uliopo kwenye historia hiyo ni kwamba mwanzo mdogo hauzuii mwisho mkubwa. Kwa wazazi na walezi, pia ni ukumbusho kwamba kipaji kinahitaji mwongozo, si kuachwa bila mpango. Peter Toshi aliona kitu ambacho baadaye soka la Tanzania lilikuja kukiona kwa miaka mingi ndani ya uwanja: uwezo wa Jonas Mkude.
