UEFA Yaonya: Usajili wa Ligi Kuu England Unaharibu
LONDON, England — Shirikisho la Mpira wa Miguu Barani Ulaya (UEFA) limetoa onyo kali kuhusu matumizi makubwa ya fedha yanayofanywa na klabu za Ligi Kuu England, likieleza kuwa hali hiyo inazidi kugawa soko la wachezaji barani Ulaya katika mfumo wa “kasi mbili” na kutengeneza pengo kubwa la kifedha.
Katika ripoti yake ya hivi karibuni inayochanganua mwenendo wa vipaji na ushindani wa soka la klabu Ulaya, UEFA imeonyesha jinsi usajili wa Ligi Kuu England unavyotawala na kutawanya nguvu ya ununuzi ikilinganishwa na ligi nyingine zote.
Matumizi ya EPL Yazidi Nchi Nane kwa Pamoja
Kwa mujibu wa takwimu rasmi za UEFA, fedha zilizotumiwa na klabu za Ligi Kuu England kwenye usajili zimefikia kiwango cha juu mno, kiasi cha kuzidi jumla ya matumizi ya nchi nane zinazofuata kwa ukubwa wa soko la usajili barani Ulaya zikijumuishwa pamoja.
Mkurugenzi Mtendaji wa Fedha wa UEFA, Andrea Traverso, alieleza wasiwasi wake kuhusu ongezeko hili la thamani za wachezaji:
“Thamani za uhamisho zinaendelea kupanda kwa kasi kubwa, hasa katika soko la England. Jambo hili linaongeza shinikizo kubwa la kifedha kwa klabu huko mbeleni,” alisema Traverso.
Traverso aliongeza kuwa hali hii inaashiria hatari ya mkusanyiko wa vipaji bora katika soko moja pekee, huku klabu nyingine zikishindwa kuhimili ushindani huo.
Takwimu Zinazoonyesha Utawala wa Ligi Kuu England
-
Utawala wa Mikataba: Klabu za England zilihusika katika zaidi ya 60% ya mikataba yote ya usajili barani Ulaya.
-
Wastani wa Bei ya Mchezaji: EPL ilitumia wastani wa euro milioni 24 kumsajili mchezaji mmoja kutoka nje, huku ligi nyingine kubwa zikitumia wastani wa euro milioni 4 hadi 5 pekee.
-
Mapato na Matumizi: Matumizi ya klabu 20 za EPL yalifikia 56% ya mapato yao ya mwaka, ikiwa ni ongezeko kubwa kutoka 33% ya kabla ya janga la Covid-19.
-
Biashara ya Ndani: Uhamisho wa wachezaji ndani ya England pekee ulipanda kwa 44% na kufikia euro bilioni 1.55.
-
Uhamisho wa Euro Milioni 50+: Idadi ya usajili wa zaidi ya euro milioni 50 imepanda kutoka 14 (mwaka 2024) hadi 35 (mwaka 2026) — ambapo klabu za EPL zilihusika katika 29 kati ya usajili huo 35.
Mfumo wa Akademi na Sheria za Kifedha
Kutokana na matakwa ya kanuni za kifedha (Financial Fair Play), klabu nyingi zimeanza kutegemea zaidi mauzo ya wachezaji kutoka kwenye akademi zao. Mauzo ya wachezaji hawa huonekana kama faida ya moja kwa moja kwenye vitabu vya fedha vya klabu.
Kwa jumla, klabu za Ulaya zilipata faida ya euro bilioni 6.8 kutokana na mauzo ya wachezaji wa akademi, ikiwa ni ongezeko la euro milioni 655 ikilinganishwa na msimu uliopita.
Kuhusu mfumo wa umiliki wa klabu nyingi (Multi-club ownership), UEFA ilibaini kuwa hakuna ushahidi mkubwa wa klabu kutumia mbinu hiyo kupunguza au kupandisha bei kwa makusudi. Jumla ya uhamisho wa aina hiyo ulikuwa euro milioni 152 (dhidi ya thamani halisi ya euro milioni 159), huku zaidi ya nusu ya matumizi hayo yakitokana na biashara kati ya Chelsea na Strasbourg.
