Jemedari Amhoji Makonda: MwanaFA, Karia na Maswali 22 ya Jezi Stars
Mchambuzi wa soka Jemedari Saidi ameibua maswali matano kuhusu maelezo ya Waziri wa Habari, Utamaduni, Sanaa na Michezo, Paul Makonda, katika sakata la jezi za Taifa Stars, akitaka ufafanuzi kuhusu nafasi ya Naibu Waziri Hamis Mwinjuma ‘MwanaFA’, kauli zinazomhusu Rais wa TFF Wallace Karia na maswali 22 yaliyotajwa kuhusu mkataba wa Sandaland.
Katika andiko aliloweka Instagram jioni ya Alhamisi, Septemba 24, 2026, Jemedari hakuweka hitimisho kuhusu nani amekosea. Badala yake, alihoji taarifa zilizotolewa na Waziri na namna uwajibikaji unavyopaswa kugawanywa kati ya Wizara, Shirikisho la Mpira wa Miguu Tanzania (TFF) na kampuni ya Sandaland Fashion Wear.
MwanaFA alijua nini kuhusu uzinduzi wa jezi?
Swali la kwanza la Jemedari linahusu kauli aliyoihusisha na Makonda kwamba alipowasiliana na wasaidizi wa Wizara na TFF baada ya uzinduzi, aliambiwa hawakuwa na taarifa. Jemedari ameuliza kama Waziri aliwasiliana pia na Naibu Waziri Mwinjuma, ambaye alionekana katika shughuli ya utambulisho wa jezi hizo.
Ikiwa aliwasiliana naye, Jemedari anataka kujua alijibiwa nini; ikiwa hakufanya hivyo, anauliza wananchi wafasiri vipi mawasiliano ndani ya Wizara. Pia amehoji madai ya TFF kutokuwa na taarifa, akitaja machapisho ya kutangaza uzinduzi na yale yaliyofuata. Haya ni maswali ya Jemedari yanayohitaji majibu ya wahusika, si uthibitisho wa kuwepo kwa mgawanyiko ndani ya Wizara.
SOMA HAPA: TFF ilivyojitenga na mkutano wa Sandaland na kutoa maelezo kuhusu matumizi ya nembo yake.
Maswali kuhusu Karia na madai ya vitisho
Hoja ya pili inagusa simulizi aliyoieleza Jemedari kuhusu mazungumzo ya simu yaliyohusisha Waziri, wasaidizi wake na Rais wa TFF. Kwa mujibu wa andiko hilo, Makonda alisema Karia alimweleza kuwa anatishwa, huku baadhi ya wasaidizi wakimshauri Waziri asilizungumzie jambo hilo hadharani.
Jemedari ametaka kufahamu anayedaiwa kumtisha Rais wa TFF ni nani, vitisho hivyo vilianza lini na vinahusiana na maslahi gani. Hata hivyo, andiko lake halimtaji mtu aliyethibitishwa kutoa vitisho. Tuhuma hizo zinapaswa kubaki kama kauli inayohitaji ufafanuzi, si taarifa iliyothibitishwa kuhusu mtu au taasisi yoyote.
Maswali 22 yanamhusu nani?
Mchambuzi huyo ameunganisha hoja ya vitisho na maswali 22 ambayo Makonda amesema ameyabaini kuhusu mkataba wa TFF na Sandaland. Jemedari anauliza iwapo maswali hayo yanahusu vitendo vya Sandaland pekee au pia maamuzi na wajibu wa TFF, ambayo ni upande mwingine wa mkataba.
Kwa mtazamo wa maswali aliyowasilisha, ni muhimu kwa umma kuelewa tofauti kati ya malalamiko dhidi ya mzabuni, wajibu wa shirikisho lililosaini mkataba na mamlaka ya Wizara kusimamia sekta. Hapa Jemedari anaomba maelezo; hatoi ushahidi mpya wa uvunjaji wa mkataba.
Kwa nini maswali yameibuka baada ya uzinduzi?
Katika hoja yake ya tatu, Jemedari ameuliza ni lini Waziri aligundua changamoto alizozitaja katika mkataba. Anauliza iwapo mambo hayo yangehojiwa kwa namna hiyohiyo kama Wizara ingeshirikishwa mapema. Swali hilo linagusa muda na utaratibu wa kuchunguza mkataba, wala halithibitishi kwamba kushirikishwa au kutoshirikishwa ndicho chanzo cha mgogoro.
Hoja ya nne inahusu maelekezo anayomhusisha nayo Makonda kwa waandishi wa habari kuhusu kutoielekezea TFF maswali ya jezi. Jemedari anataka kujua kwa nini upande wa Sandaland pekee uulizwe maswali ikiwa mkataba uliingiwa na pande mbili. TFF na Sandaland wana nafasi zao tofauti katika mkataba; maelezo rasmi ya kila upande ndiyo yanayoweza kuweka wazi uwajibikaji wao.
SOMA HAPA PIA: Makonda alivyopinga mchakato wa jezi mpya za Taifa Stars na kuibua hatua za kupitia mkataba.
Nike, Adidas na nafasi ya Sandaland
Katika swali la tano, Jemedari amerejea maelezo aliyoyahusisha na Waziri kuhusu kutafuta mbadala iwapo mkataba wa Sandaland utavunjika, akitaja Nike na Adidas. Ameuliza kama TFF ilikuwa na taarifa kuhusu mazungumzo hayo na namna mazungumzo ya mbadala yanavyoweza kuathiri uhusiano wa shirikisho na mzabuni wake wa sasa.
Maswali hayo hayathibitishi kwamba mkataba umevunjwa, Nike imesaini mkataba mpya au kwamba hatua yoyote imekiuka sheria. Kwa sasa, msingi wa habari ni kile Jemedari alichouliza hadharani, sambamba na maelezo ya Waziri na taarifa zinazotolewa na TFF na Sandaland.
Mjumuisho wa hoja tano za Jemedari unaacha masuala matatu yanayohitaji ufafanuzi kutoka kwa wahusika: nani alikuwa na taarifa kabla ya uzinduzi, nani anawajibika kujibu maswali kuhusu mkataba, na hatua gani rasmi zimechukuliwa kuhusu hatima ya jezi za Taifa Stars. Majibu ya Wizara, TFF na Sandaland yatasaidia kutenganisha kauli, madai na hali halisi ya mkataba.
