Derby ya Mabilioni: Makgalwa Sh3.6 Bilioni, Aziz Ki Bilioni—Nani Atamliza Mwenzake?

Simba imemleta Makgalwa, nyota mwenye thamani ya soko ya karibu Sh3.6 bilioni. Yanga imemrudisha Aziz Ki kwa dili lililoripotiwa kukaribia Sh2 bilioni. Msimbazi wamekwenda kujifua Afrika Kusini; Jangwani wamebaki nyumbani kuandaa silaha zao.

Halafu wote wanaingia kwenye derby wakiwa na pointi 18.

Hapo ndipo utamu wa pambano hili ulipo. Fedha zimeingia, nyota wameletwa, maandalizi yamefanyika—lakini kwenye msimamo wa ligi, hakuna aliyemwacha mtani.

Oktoba 10, Uwanja wa Uhuru unatarajiwa kuwa sehemu ya kujibu swali moja: nani ameandaa kikosi cha kumuumiza mwenzake?

Nyuma ya jezi zitakazoonekana uwanjani kuna mishahara ya mamilioni, fedha za usajili na gharama za kutafuta mazingira bora ya mazoezi. Hii ndiyo derby ya mabilioni ambayo huanza muda mrefu kabla ya filimbi.

Makgalwa: Msimbazi kuna mali ya karibu Sh3.6 bilioni

Keletso Makgalwa ni moja ya majina yanayoongeza uzito wa Simba SC kwenye pambano hili.

Transfermarkt imemweka winga huyo kwenye thamani ya soko ya Euro 1.2 milioni, kwa tathmini iliyosasishwa Juni 5, 2026. Kwa kiwango cha karibu Sh2,950–3,000 kwa euro, anazungumziwa mchezaji wa takribani Sh3.54–3.60 bilioni.

Hiyo ni thamani yake ya soko. Ada ambayo Simba ililipa kumchukua kutoka Sekhukhune United haikuwekwa wazi kwenye taarifa za uhamisho wake.

Lakini hata bila kujua bei ya dili, ukubwa wa matarajio unaonekana. Makgalwa anatakiwa kuipa Simba kasi, uwezo wa kupenya pembeni na njia nyingine ya kufika golini. Kwenye derby, kazi yake itakuwa kubwa zaidi: kuifanya safu ya ulinzi ya Yanga ihangaike na kumpa Steve Barker sababu ya kuamini kwamba ujio wake umeongeza makali yaliyokuwa yakihitajika.

Mechi za aina hii zina tabia ya kumpa mchezaji nafasi ya kuingia kwenye mioyo ya mashabiki kwa haraka. Bao moja, pasi moja ya mwisho au kitendo kimoja cha kuamua mchezo kinaweza kufanya jina jipya likaanza kuimbwa Msimbazi. Makgalwa ana nafasi hiyo mbele yake.

Aziz Ki: Yanga imelipa gharama ya kumrudisha mtu wake

Jangwani nao hawakukaa kimya.

Kurejea kwa Stephane Aziz Ki kulikuja na gharama kubwa. Kwa taarifa za vyombo vya habari, dili lake lilihusisha Dola 450,000 kwa klabu ya Al-Ittihad Tripoli na Dola 300,000 za kusaini mkataba wa miaka miwili.

Jumla ya Dola 750,000 iliweka gharama ya kumrudisha karibu Sh2 bilioni, huku malipo yakitajwa kufanyika kwa awamu. Hii ni gharama ya dili iliyoripotiwa, tofauti na thamani ya soko ya Makgalwa.

Yanga imerudisha mchezaji inayemjua. Mashabiki wanajua anachoweza kufanya kwa mguu wake wa kushoto, na wapinzani wanajua hatari ya kumpa nafasi karibu na lango. Lakini kumbukumbu nzuri zinaongeza matarajio pia.

Aziz Ki akipata nafasi kwenye derby hii, kila mpira wa adhabu, kila pasi ya mwisho na kila nafasi ya kufunga itabeba hamu ya mashabiki kuona sababu ya fedha zilizowekwa kwenye kurejea kwake.

Mishahara: Sh5.4 bilioni kwenye hesabu ya miezi mitatu

Usajili unavuta macho siku ya utambulisho. Mshahara unaendelea kutoka baada ya kamera kuondoka.

Kiwango kilichotajwa na uongozi wa Simba Juni mwaka huu kilikuwa karibu Sh700 milioni kwa mwezi kwa mishahara ya wachezaji. Kikidumishwa kwa miezi mitatu, kinafika Sh2.1 bilioni.

Yanga, kwenye bajeti yake ya msimu wa 2026/27, ilitenga Sh13.2 bilioni kwa mishahara ya wachezaji na wafanyakazi. Wastani wa miezi mitatu kwenye bajeti hiyo ni Sh3.3 bilioni. Ukiziweka pamoja, unapata Sh5.4 bilioni.

Hiyo ni hesabu ya kiwango kilichotajwa na bajeti iliyopangwa, si taarifa ya malipo halisi ya kipindi hicho. Pia upande wa Yanga unajumuisha wafanyakazi, hivyo hauwezi kutumika kuamua moja kwa moja tofauti ya mishahara ya wachezaji pekee.

Hata hivyo, ukubwa wa fedha unaonekana. Na bado kwenye hesabu hiyo hakuna jumla kamili ya ada za usajili, fedha za kusaini na maandalizi.

Yanga yenyewe ilitenga Sh8.7 bilioni kwa usajili na uhamisho ndani ya bajeti ya msimu huu. Kiasi hicho kinaonyesha ukubwa wa mpango wake wa kuimarisha kikosi, ingawa hakithibitishi kwamba fedha zote tayari zimetumika.

Simba Sauzi: Utulivu wa Polokwane una bei

Simba imechagua kutafuta maandalizi yake Afrika Kusini, kwenye kambi ya siku 10 huko Polokwane. Klabu ilithibitisha kufanya mazoezi kwenye viwanja vya Hoteli ya Protea, huku taarifa za kambi zikiitaja Protea Ranch Resort.

Ndege, vyumba, chakula na usafiri vinaifanya safari hiyo kuwa sehemu nyingine yenye uzito kwenye gharama za kikosi.

Bei za tiketi za Dar–Johannesburg kwenda na kurudi zilizopatikana kwenye matangazo ya shirika la ndege zilianzia karibu Sh910,000 hadi Sh1.76 milioni, kutegemea tarehe. Bei ya chumba cha watu wawili Protea Ranch iliyopatikana mtandaoni inaanzia karibu Sh486,000 kwa usiku, pamoja na kifungua kinywa.

Hesabu ya safari na kambi ya Simba

Kwa mfano wa msafara wa watu 40, vyumba 20 na usiku 10, ndege na malazi pekee zinaingia karibu Sh134–168 milioni. Tukiongeza makadirio ya chakula cha mchana na jioni pamoja na usafiri wa ndani, mfano huo unafika takribani Sh160–212 milioni.

Ni makadirio ya bei za rejareja na fedha za kupanga matumizi; bili halisi, punguzo la kundi na idadi ya waliokaa kila siku havijawekwa wazi. Wachezaji wengine waliungana na timu wakiwa Afrika Kusini, hivyo hesabu ya tiketi 40 za Dar ni mfano wa kulinganisha gharama, si orodha ya waliosafiri. Gharama tofauti ya viwanja haijaongezwa, kwa kuwa haijajulikana kama ilikuwa ndani ya kifurushi cha hoteli.

Kwa ukubwa huo wa matumizi, Simba itataka kuona maandalizi yakijibu uwanjani: timu yenye umakini, inayotumia nafasi zake na inayoweza kustahimili presha ya derby.

Soma pia: Kambi ya Simba Afrika Kusini na mazingira ya maandalizi.

Yanga nyumbani: Avic na KMC zinabeba hesabu nyingine

Yanga SC imeendelea na maandalizi yake Dar es Salaam. Taarifa za Oktoba 5 zinaonyesha iliingia rasmi kambini Avic Town baada ya wiki ya mazoezi na kurejea nyumbani, pamoja na ushindi wa 2-1 kwenye mechi ya kirafiki dhidi ya JKT Tanzania.

Kubaki nyumbani kunaondoa sehemu kubwa ya gharama za safari ya kimataifa, lakini malazi, chakula, usafiri na uwanja bado vinahitaji fedha.

Kiwango kilichowahi kutangazwa mwaka 2024 kwa mazoezi KMC kilikuwa Sh300,000 kwa matumizi. Kwa Avic, taarifa ya mwaka 2020 ilitaja nyumba 15 kwa jumla ya Dola 7,500 kwa mwezi. Bei za sasa na makubaliano ya Yanga hazijawekwa wazi.

Hesabu ya maandalizi ya Yanga Dar

Kwa kutumia viwango hivyo vya zamani, mfano wa watu 40 kwa siku 10—ukijumuisha makadirio ya chakula, usafiri na matumizi 10–20 ya KMC—unaingia karibu Sh25–39 milioni.

Makadirio haya yana uhakika mdogo zaidi kwa sababu bei za malazi na uwanja ni za zamani. Kipindi cha siku 10 kimetumika kulinganisha gharama; hakimaanishi Yanga ilikaa Avic siku 10 kuelekea derby. Lakini hesabu inaonyesha namna maandalizi ya nyumbani yanavyoweza kupunguza gharama za safari.

Simba imetafuta mazingira tofauti. Yanga imeendelea kufanya kazi kwenye mazingira inayoyajua. Sasa kila upande unataka programu yake ionekane kwenye matokeo.

Soma pia: Yanga kuingia Avic kwa maandalizi ya mwisho ya derby.

Mizani ya uwanjani: Pointi sawa, Yanga mbele kwa mabao

Fedha zimeweka ukubwa wa pambano. Takwimu zinaongeza hamu yake.

Kwa taarifa za msimamo zilizoripotiwa Oktoba 3, kila timu ilikuwa imeshinda mechi zake sita za kwanza na kukusanya pointi 18. Yanga ilikuwa imefunga mabao 16, Simba 11; zote zikiwa zimeruhusu mabao mawili.

Yanga inaweza kujivunia makali zaidi mbele ya lango kwenye takwimu hizo. Simba inaweza kujibu kwamba nayo imekusanya kila pointi iliyokuwa mezani. Kwa hiyo, hakuna anayefika kwenye derby akiwa ameshindwa kazi yake ya mwanzo.

Sasa wanakutana wenyewe. Hapo ndipo Makgalwa, Aziz Ki na nyota wengine wanapopata kipimo tofauti. Nafasi zinaweza kuwa chache, presha kubwa na kosa moja likabadilisha kila kitu.

Mabilioni yanasubiri jibu la dakika 90

Jumla kamili ya matumizi halisi ya kila klabu kuelekea derby bado haijawekwa wazi. Lakini taarifa zilizopo zinaonyesha pambano linalobebwa na gharama kubwa za vikosi, nyota wenye thamani na maandalizi yenye uzito.

Makgalwa ana thamani ya soko inayokaribia Sh3.6 bilioni. Dili la kurejea kwa Aziz Ki limeripotiwa kukaribia Sh2 bilioni. Hesabu za mishahara zinafika mabilioni, huku kambi zikiongeza matumizi.

Oktoba 10, fedha hizo zote zitabeba matarajio ya jambo moja: ushindi.

Bao likifungwa, hakuna atakayeshangilia punguzo la hoteli. Mtani akipoteza, hakuna atakayemhurumia kwa bei ya tiketi zake.

Atabaki na swali linalouma:

“Kwa pesa zote hizo, tumeshindwa kumfunga mtani?”